Basınçlı Havanın Maliyeti

Kaynağı atmosfer olduğu için hava sonsuz gibi görünür. Ancak basınçlı hava elde etmek için önemli miktarda enerji harcamak gerekir. Örneğin 7 bar basınçta 1 m3 hava elde etmek için atmosferden 8 m3 hava emip sıkıştırmak gerekir. Sıkışan havanın sıcaklığı artar, yani harcanan enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür.  Bu ısının kompresörden alınması yani kompresörün soğutulması gereklidir. Özetle kompresörde harcanan elektriğin büyük kısmı ısı olarak atılır. Yani basınçlı hava bedava değil, pahalı bir enerji biçimidir. Peki basınçlı havanın maliyet hesabı nasıl yapılır?

Basınçlı havanın maliyeti ikiye ayrılır. İlk olarak enerji (elektrik) gideri ikinci olarak da sabit maliyetler. Enerji gideri düzenli şekilde elektrik faturası olarak ödenir. Sabit maliyetler ise başta kompresörler ve diğer ekipmanların (kurutucu, filtre tesisat vs) yatırım-amortisman maliyetleri ile bakım onarım maliyetleridir.

Sabit maliyetler her fabrikaya göre değişir. Ancak kompresör sistemlerinin işletme süresi boyunca toplam maliyetinin %75’inin enerji maliyeti, geri kalanın ise sayılan sabit maliyetler olduğu varsayılır.

Bu nedenle hesaplanan enerji maliyeti ve bu oran yardımıyla basınçlı havanın gerçek maliyeti hesaplanabilir.

Örnek bir hesaplama şu şekilde yapılabilir: Türkiye’de şebeke elektriğinin fiyatı yaklaşık 0,50 TL/kWh’tir. Verimli bir vidalı kompresörün yaklaşık spesifik verimi ise 0,1 kWh/m3 kabul edilebilir. Buna göre kompresörün, 7.5 bar basınçta 1 m3 basınçlı hava üretmek için maliyeti 0,50 x 0,1 = 0,05 TL/ m3 olarak hesaplanabilir. Bu değer sadece enerji maliyetidir. Yukarıda bahsedildiği gibi bu değere sabit maliyeler de eklenirse basınçlı havanın toplam maliyeti 0,05 / 0,75 (%75) = 0,067 TL/m3(0,008€/m3) olarak hesaplanır.

Basınçlı hava için hesaplanan maliyet değeri ortam ve işletme koşullarına göre küçük farklılıklar gösterse de ortalama maliyet yaklaşık bu mertebede olacaktır. Söz konusu hesaba kompresörlerin servis faktörü (yaklaşık %20 kadar maliyetleri arttırabilir), kompresör bakımı ya da ortam koşullarından kaynaklanan verimsizlikler dahil edilmemiştir. Bu nedenle basınçlı hava istasyonunun gerçek maliyetin hesaplamak yerine debi, basınç ve enerjiyi ölçmek önerilir.

CS Instruments Enerji İzleme Çözümleri

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: